Tăng huyết áp do hẹp động mạch thận là gì?

Tăng huyết áp do hẹp động mạch thận là gì?

Tăng huyết áp do hẹp động mạch thận có thể được kiểm soát bằng thuốc huyết áp. Ngoài ra một số trường hợp bị căn bệnh này có thể được chữa trị bằng cách nong mạch vành, đặt stent hoặc phẫu thuật trên các mạch máu của thận.

Nguyên nhân gây tăng huyết áp do hẹp động mạch thận

Tăng huyết áp do hẹp động mạch thận xảy ra là do các động mạch đưa máu đến thận bị hẹp lại. Trong đó một hoặc cả hai động mạch thận có thể bị thu hẹp. Còn được gọi là bệnh hẹp động mạch thận (Renal Arterial Stenosis). 

Khi thận nhận được lưu lượng máu thấp, chúng hoạt động như thể dòng chảy thấp là do mất nước. Vì vậy, thận phản ứng bằng cách giải phóng các hormone kích thích cơ thể giữ lại natri và nước. Mạch máu chứa đầy chất lỏng (bổ sung), và huyết áp tăng lên.

Việc bị thu hẹp trong một hoặc cả hai động mạch thận thường gây ra chứng xơ vữa động mạch, hoặc xơ cứng động mạch. Đây là quá trình tương tự dẫn đến nhiều cơn đau tim và đột quỵ. Ngoài ra một nguyên nhân ít phổ biến hơn của tình trạng này là chứng loạn sản cơ. Tình trạng xảy ra là do cấu trúc của các động mạch thận phát triển bất thường vì những lý do không rõ ràng.

Triệu chứng tăng huyết áp do hẹp động mạch thận

Tăng huyết áp do hẹp động mạch thận thường không gây ra triệu chứng. Do người bệnh không thể cảm nhận được sự thu hẹp trong các động mạch. Trừ khi chỉ số tăng cao nguy hiểm, bởi vì huyết áp cao cũng không gây ra bất cứ triệu chứng nào. Sau đây là các triệu chứng của huyết áp tăng nghiêm trọng bao gồm:

  • Đau đầu.
  • Nhầm lẫn.
  • Nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
  • Nước tiểu có máu (màu hồng).
  • Chảy máu cam.

Phần lớn những người bị tăng huyết áp do hẹp động mạch thận không bao giờ gặp các triệu chứng này (hoặc bất kỳ). Huyết áp cao là nguy hiểm, một phần vì không có triệu chứng, do đó tổn thương nội tạng có thể xảy ra chậm mà không được nhận ra.

Mặt khác tăng huyết áp do hẹp động mạch thận có thể gây ra bệnh thận mãn tính. Đây là một tình trạng gây suy giảm chậm chức năng thận. Cho đến khi tình trạng được tiến triển tốt, bệnh thận mãn tính cũng không gây ra triệu chứng.

Bởi vì bệnh thường không có triệu chứng, nên bác sĩ có thể nghi ngờ tăng huyết áp do hẹp động mạch thận xảy ra khi ai đó không kiểm soát được huyết áp cao mặc dù đã dùng nhiều loại thuốc hoặc có bệnh thận mãn tính không được xác định. 

Phương pháp điều trị tăng huyết áp do hẹp động mạch thận

Thông thường thuốc được sử dụng đầu tiên để cố gắng kiểm soát huyết áp cao ở tình trạng này. Sau đây là các loại thuốc huyết áp quan trọng nhất để điều trị  tăng huyết áp do hẹp động mạch thận bao gồm:

  • Thuốc ức chế men chuyển (thuốc ức chế men chuyển angiotensin). Chúng bao gồm ramipril, benazepril, captopril, lisinopril, and các loại khác.
  • ARB (thuốc ức chế thụ thể angiotensin II). Ví dụ bao gồm candesartan, losartan, olmesartan và valsartan.

Đối với hầu hết những người bị tăng huyết áp do hẹp động mạch thận, thuốc có thể kiểm soát huyết áp hiệu quả. Tuy nhiên, việc dùng thêm một loại thuốc huyết áp thường là cần thiết và đem lại hiệu quả điều trị tốt hơn.

Thậm chí ở một số người bị tăng huyết áp do hẹp động mạch thận, họ có thể dùng ba loại thuốc trở lên mỗi ngày nhưng vẫn không thể kiểm soát được huyết áp đầy đủ. Trong những trường hợp này, một quy trình cải thiện lưu lượng máu đến thận có thể giúp ích.

Các thủ tục có thể bao gồm:

- Tạo hình mạch. Bác sĩ luồn ống thông qua một động mạch lớn ở háng và di chuyển vào động mạch thận. Sau đó một quả bóng được bơm căng trong một vài lần. Điều này giúp mở rộng động mạch và cải thiện lưu lượng máu.

- Đặt stent. Trong quá trình nong mạch, stent lưới thép có thể được mở rộng bên trong động mạch thận. Stent thường ở nguyên vị trí. Điều này giữ cho động mạch mở sau khi bong bóng được lấy ra. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy đã đặt stent không đem lại nhiều hiệu quả như thuốc điều trị tăng huyết áp do hẹp động mạch thận. 

- Phẫu thuật. Bác sĩ phẫu thuật có thể bỏ qua động mạch thận bị hẹp bằng cách khâu một mạch máu khỏe mạnh bên cạnh nó. Phẫu thuật thường chỉ được xem xét khi nong mạch vành và đặt stent không thể thực hiện được.

Các phẫu thuật này tương tự như các phẫu thuật được sử dụng để cải thiện lưu lượng máu trong tim ở những người mắc bệnh động mạch vành.

Kết quả điều trị

Đối với những trường hợp có huyết áp không kiểm soát được bằng thuốc hoặc cho những người không chịu được thuốc huyết áp, phẫu thuật có thể là một biện pháp khắc phục hiệu quả cho bệnh nhân bị  tăng huyết áp do hẹp động mạch thận. 

Nói chung, phẫu thuật thường đem lại nhiều hiệu quả trong việc điều chỉnh tăng huyết áp do hẹp động mạch thận. Tuy nhiên, các phẫu thuật sẽ hiệu quả hơn khi chỉ có một động mạch thận bị thu hẹp chứ không phải cả hai.

Các câu hỏi liên quan