Bọ mắm

Bọ mắm

Bọ mắm hay Thuốc giòi - Pouzolzia zeylanica (L.) Benn. (P. indica Gaud.), thuộc họ Gai - Urticaceae.

Mô tả Bọ mắm:

Bọ mắm là dạng cây thảo sống nhiều năm, có cành mềm mọc trải ra; thân cao 40-50cm tới 90cm, nham nhám và có lông sát. Lá mọc so le, có khi mọc đối, có lá kèm. Phiến lá nhỏ, hình mác, có 3 gân gốc, có lông cả hai mặt. Hoa nhỏ màu trắng, không cuống, mọc thành xim co ở nách lá; hoa đực có 4 nhị có chỉ nhị cong trong nụ hoa; hoa cái có vòi nhuỵ dài, trắng. Quả hình trứng nhọn, màu hồng tím, có lồng.

Sinh thái Bọ mắm:

Cây Bọ mắm ưa sáng, mọc trong rừng hoặc ven rừng ẩm, ở độ cao đến 1500m. Ra hoa tháng 3-9, có quả tháng 5-10. Cũng thường được trồng ở những nơi ẩm ở bờ các giếng nước và quanh vườn.

Phân bố Bọ mắm:

Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Giang, Hà Nội, Hòa Bình, Hải Phòng, Ninh Bình, Nghệ An, Quảng Bình, Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Đăk Lăk, Lâm Đồng, Khánh Hoà, Ninh Thuận.

Còn có ở Ấn Độ, Trung Quốc, Lào, Campuchia.

Bộ phận dùng của Bọ mắm:

Toàn cây Bọ mắm - Herba Pouzolziae.

Có thể thu hái cây quanh năm, nhưng tốt nhất vào cuối mùa khô (tháng 4-6), đem về, rửa sạch, dùng tươi hoặc thái nhỏ, phơi khô dùng dần.

Tính vị, tác dụng của Bọ mắm:

Cây Bọ mắm có vị ngọt đắng nhạt, tính mát; có tác dụng trị khát, tiêu đờm, lợi tiểu, tiêu viêm, rút mủ.

Công dụng làm thuốc của Bọ mắm:

Cây Bọ mắm tươi giã nhỏ thường được dùng cho vào vại mắm, trừ được giòi bọ nên có tên là Bọ mắm hay Thuốc giòi. Người ta thu hoạch những phần cây trên mặt đất rửa sạch đem hái lấy lá làm rau ăn sống như các loại rau khác hoặc xay với rau má, trái cây làm nước sinh tố.

Toàn cây Bọ mắm được dùng làm thuốc. Thường dùng trị: 1. Cảm ho, hoặc ho lâu ngày, viêm họng, bệnh về phổi; 2. Lỵ, viêm ruột; 3. Nhiễm trùng đường tiết niệu, bí tiểu tiện; 4. Đau răng; 5. Nấm da cứng. Dùng ngoài trị đinh nhọt, sâu quảng, viêm mủ da, viêm vú, đụng giập. Liều dùng 10-20g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài, giã cây tươi hay nấu nước rửa.

Ở Ấn Độ, cây Bọ mắm dùng trị giang mai, bệnh lậu và nọc độc rắn.

Ở Malaixia, dịch lá Bọ mắm tươi và nước sắc lá dùng uống như là lợi sữa khi có hiện tượng ngưng tiết sữa.

Đơn thuốc của Bọ mắm:

1.    Trị ho, ho lâu ngày: Bọ mắm 8-16g sắc uống. Có thể nấu cao.
2.    Đinh nhọt và viêm mủ da: Bọ mắm tươi, Rau má lá rau muống giã tươi đắp.
3.    Viêm vú: Bọ mắm, Tử hoa địa dinh, Phù dung, Bồ công anh giã tươi đắp.
4.    Đụng giập: Sau khi cố định, dùng cây tươi giã đắp hoặc bột cây khô rưới rượu mà đắp, bó.
5.    Sâu răng: Dùng cây Bọ mắm tươi nấu nước súc miệng hoặc giã nát đắp vào chỗ răng đau.

Tủ đông sài gòn giá rẻ giao hàng ngay trong ngày

Các câu hỏi liên quan