Bình vôi tán ngắn

Bình vôi tán ngắn

Bình vôi tán ngắn - Stephania sinica Diels, thuộc họ Tiết dê - Menispermaceae.

Mô tả Bình vôi tán ngắn:

Bình vôi tán ngắn là dạng dây leo quấn, gióng tương đối ngắn. Củ to, mang 1-2 thân có rãnh dọc, to đến 8mm; nhánh không lông. Lá có phiến hình lọng, dài 10-15cm, rộng 14-20cm, không lông, mặt dưới màu nhạt; cuống dài đến 30cm. Cụm hoa dạng tán, trên cuống 3-4cm; xim ngắn, cuống hoa màu vàng nghệ; hoa đực 3-4mm; lá đài 5-6; cánh hoa 3-4, dày; bao phấn trên đĩa. Quả trên cuống 2-5mm, to 6-7mm, tròn dẹp dẹp, hạt có 15-18 sóng theo tia.

Sinh thái của Bình vôi tán ngắn:

Cây Bình vôi tán ngắn ưa sáng và ẩm, thường mọc rải rác trong rừng vùng núi đá vôi. Ra hoa quả tháng 3-8. Có thể gây trồng bằng hạt. Sau 7-15 ngày, hạt nẩy mầm. Trong 1-2 nảm đầu, cây con sinh trưởng chậm. Tuy vậy ngay cuối năm tuổi thứ nhất, ở phần gốc của thân (hoặc trên mặt đất) đã hơi phình ra để sau phát triển thành củ; cũng có thể trồng bằng phần đầu của củ, chừng 2-3 năm có thể thu hoạch được bột, thời gian càng lâu, năng suất càng cao. Trồng bằng hạt có năng suất cao hơn trồng bằng mầm củ.

Phân bố Bình vôi tán ngắn:

Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hòa Bình, Đăk Lăk, Bà Rịa-Vũng Tàu. Còn có ở Trung Quốc, Lào.

Bộ phận dùng của Bình vôi tán ngắn:

Rễ củ Bình vôi tán ngắn - Radix Stephaniae Sinicae.

Người ta thu hoạch củ vào tháng 11-12 khi cây tàn lụi. Cạo sạch vỏ nâu đen, thái lát, phơi khô trong râm để làm chè thuốc hoặc đem chiết Rotundin. Có nơi dùng củ được xát hoặc giã nhỏ, ép lấy nước, rồi từ nước này chiết hoạt chất theo phương pháp chiết xuất alcaloid. Để chiết xuất hoạt chất, người ta chọn củ to có trọng lượng từ 0,8-1kg trở lên.

Thành phần hoá học của Bình vôi tán ngắn:

Cũng như nhiều loài khác, củ Bình vôi tán ngắn chứa tinh bột, đường và chủ yếu là alcaloid. Các thành phần chính của alcaloid là 1. tetrahydropalmatin, hindarin, rotundin (có hàm lượng 1,31%); còn có stephanin, roemarin, cycleanin.

Tính vị, tác dụng của Bình vôi tán ngắn:

Bình vôi tán ngắn có vị đắng, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán ứ chỉ thống.

Người ta biết được 1. tetrahydropalmatin có tác dụng gây trấn tĩnh, an thần, tăng cường tác dụng các thuốc gây ngủ; stephanin có tác dụng hạ huyết áp; cycleanin có tác dụng chống viêm.

Công dụng làm thuốc của Bình vôi tán ngắn:

Củ Bình vôi được dùng làm thuốc chữa mất ngủ, ho hen, kiết lỵ, sốt, đau bụng. Thường dùng dưới dạng củ thái nhỏ phơi khô sắc uống, hoặc tán bột, ngâm rượu hoặc chè thuốc. Liều dùng 3-6g. Thuốc ngâm rượu gồm bột Bình vôi với rượu 40° theo tỷ lệ 1/5, ngày dùng 5-15ml, có thể thêm đường cho dễ uống. L. tetrahydropalmatin được dùng làm thuốc an thần, gây ngủ, điều trị một số trường hợp rối loạn tâm thần chức năng, trạng thái căng thẳng tinh thần, mất ngủ dai dẳng... dưới dạng viên 1. tetrahydropalmatin chlorhydrat 0,05g; ngày dùng 1-2 viên.

Ở Trung Quốc, người ta cũng dùng củ Stephania sinica Diels chữa đau dạ dày, hành tá tràng, đau thần kinh, đau răng, lỵ, viêm dạ dày ruột cấp tính, viêm họng, viêm đường hô hấp. Liều dùng 15-20g, dạng thuốc sắc. Củ tươi giã nát đắp ngoài chữa mụn nhọt, vết thương đòn ngã.

Tủ đông sài gòn giá rẻ giao hàng ngay trong ngày

Các câu hỏi liên quan