Suy giảm chức năng tình dục nam và liệu pháp điều trị

Suy giảm chức năng tình dục nam và liệu pháp điều trị

Tiến trình lão hoá dẫn đến hệ quả là nồng độ testosterone giảm thấp ở nam giới, diễn ra từ từ trong nhiều năm, bắt đầu nhận thấy ở độ tuổi 50, nhưng không phải nam giới nào cũng thể hiện triệu chứng và không phải đã hết khả năng sinh sản.

Tắt dục nam vẫn chưa được quan tâm nghiên cứu nhiều như mãn kinh ở nữ; nhiều nước không có những cơ quan cấp nhà nước nghiên cứu về tuổi tắt dục, ngay ở cả Mỹ - dù nước này có đến 10 triệu nam ở tuổi tắt dục.

Vai trò của testosterone trong việc gây dựng bản lĩnh đàn ông

Có thể nói testosterone là nhiên liệu cho bộ máy sinh sản của nam giới hoạt động, nếu không có, nam giới sẽ không còn ham muốn giới tính. Nồng độ testosterone thấp (còn gọi là thiếu hụt testosterone) không chỉ đi kèm với giảm ham muốn giới tính và kém cương dương ở mức độ nào đó mà còn gây ra tình trạng kém hăng hái, giảm nghị lực sống, mỏi mệt, giảm khả năng trí tuệ.

Ngoài ra, nồng độ testosterone thấp còn hay đi kèm với thiếu máu và dễ bị tiểu đường típ 2 và các biến chứng tim mạch của bệnh này. Nghiên cứu gần đây cho thấy 20% nam trên 60 tuổi có nồng độ testosterone trong huyết thanh dưới mức bình thường (dưới 9.8 nanomole). Tuổi của nam càng cao thì lượng testosterone có ích lưu hành càng ít. Một số bệnh như tiểu đường, béo phì và cao huyết áp có thể là nguyên nhân.

Rất tiếc là ít nam giới biết nguyên nhân giảm thấp testosterone cho nên chỉ có dưới 10% số người có nồng độ testosterone thấp được điều trị.  Có khi tình  trạng testosterone thấp đã có ngay từ khi sinh ra do có vấn đề ở tinh hoàn, tuyến yên, hay vùng dưới đồi. Hoặc bị chấn thương, tổn thương ở tinh hoàn hay vùng dưới đồi cũng có thể là nguyên nhân gây ra giảm nồng độ testosterone. Ngoài ra còn cần phải kể đến nhiễm khuẩn như viêm màng não hay giang mai. 

Các triệu chứng giảm “sức mạnh đàn ông”

Dấu hiệu đầu tiên là giảm dục năng, rụng tóc nhanh, khí chất dễ thay đổi và cảm thấy sức khoẻ yếu. Nhiều người tưởng đó chỉ là những dấu hiệu bình thường của tiến trình lão hoá. Khi có các triệu chứng, cần tìm ra nguyên nhân giảm nồng độ testosterone để điều trị và đưa cơ thể trở về trạng thái bình thường. Nếu không quan tâm, có thể phải đối diện với nhiều phiền nhiễu như loãng xương, bệnh cột sống và có thể dẫn đến gẫy xương sau này.

Điều trị như thế nào?

Việc điều trị testosterone có ý nghĩa rất quan trọng vì đó là một hormone có vai trò kiểm soát chức năng tình dục và sinh sản, tăng dục năng và sức khỏe tình dục cho nam giới có tuổi với điều kiện tiếp cận được với thầy thuốc có kinh nghiệm, có nhạy cảm lâm sàng và cần làm một loạt các test để xác định bệnh lý. Nam giới thường tìm đến liệu pháp testosterone khi nhận thấy có những dấu hiệu thiếu hụt hormone như tóc rụng không giảm, không nhấc nổi vật nặng như trước hay khó cương dương. Đôi khi sự thiếu hụt testosterone báo hiệu một bệnh nghiêm trọng hơn như tiểu đường.

Hiện nay, còn nói đến liệu pháp dùng hCG (hormone do nhau thai tiết ra, chiết suất từ nước tiểu phụ nữ có thai; kích thích hoạt động của tinh hoàn; liệu pháp này đã được nhiều khảo sát y học xác nhận) vì nhận thấy bổ sung testosterone lâu dài làm tăng nguy cơ bi teo tinh hoàn trong khi tiêm HCG không làm tăng nguy cơ này vì thuốc kích thích tinh hoàn sản sinh ra testosterone nội sinh. hCG đã được dùng một cách an toàn để điều trị cho bệnh nhân bị suy tuyến sinh dục do giảm kích dục tố hay hiếm muộn ở nam giới không rõ nguyên nhân.

Bổ sung testosterone tự nhiên giúp lấn át những tác dụng do estrogen tạo ra ở nam giới có tuổi, tình trạng đó gây ra sự yếu ớt và nhiều tác dụng phụ khác. Bổ sung testosteron tự nhiên ít tốn kém hơn nhiều so với thuốc do thầy thuốc kê đơn. Ngoài ra, nhiều nam giới còn muốn dùng thêm thuốc chống estrogen để giảm bớt sự hiện diện của hormone này hơn nữa và giúp cho nồng độ testosterone cao tồn tại lâu. Các thuốc chiết suất từ cây cỏ là một cách để bổ sung testosterone tự nhiên. Đôi khi thêm chất chiết suất của ớt gọi là piperine vào bổ sung testosterone tự nhiên để tăng tác dụng.

Những quan niệm sai lầm về tắt dục nam

Phải dùng testosterone có nghĩa là đã giảm tính đàn ông?

Không, kể cả những bậc “đại trượng phu” cũng có khi phải dùng đến testosterone.

Viagra có tác dụng giống như testosterone không?

Liệu pháp testosterone thay thế có tác dụng khác với viagra, chất này chỉ tác động đến sự cương dương của dương vật, còn testosterone tác động đến toàn bộ cơ thể và mọi khía cạnh của đáp ứng tình dục. Testosterone là hormone để tạo ra ham muốn tình dục của cả hai giới. Nếu testosterone thấp thì ham muốn tình dục cũng giảm. Rối loạn cương dương là một vấn đề phức tạp, cần xem xét cả về thực thể và tâm lý. Thầy thuốc có thể phối hợp các biện pháp để điều trị rối loạn cương dương. Testosterone không chỉ cải thiện sự cương dương mà còn có thể cải thiện cả ham muốn tình dục và ngăn ngừa những bệnh như loãng xương và tim mạch. 

Không ai là quá già để dùng testosterone, nhưng phải do thầy thuốc chỉ định và theo dõi Testosterone có làm  thay đổi khí chất? Testosterone không làm cho người ta trở nên hung hăng, dễ gây gổ và tăng ham muốn tình dục. Có người lo ngại dùng testosterone có thể đánh thức phần con vật ở người. Đó chỉ là những lời đồn không căn cứ, bắt nguồn từ việc những người có nồng độ testosterone bình thường, nhưng đã dùng testosterone với liều lượng cao hơn nhiều liều bổ sung thường dùng cho nam ở giai đoạn tắt dục.

Bác sĩ Đào Xuân Dũng