Bệnh lao ở người cao tuổi

22/05/2019, 13:43
Bệnh lao ở người cao tuổi

Người cao tuổi là những người có độ tuổi trên 60. Người cao tuổi có những đặc điểm tâm sinh lý riêng biệt của lứa tuổi do ảnh hưởng từ các mối quan hệ xã hội và có những biến đổi sinh học thay đổi do hậu quả của tiến trình lão hoá của cơ thể. Vì vậy bệnh lao ở người cao tuổi cũng có những điểm khác biệt so với những đặc điểm chung của bệnh lao. 

Sức đề kháng cơ thể 

Bệnh lao xuất hiện thường là do sự tái hoạt động của những vi khuẩn lao đã xâm nhập vào cơ thể người già từ lúc nào đó trong suốt những năm tháng tuổi trẻ và tồn tại ở trạng thái ngủ. Những vi khuẩn này chờ đợi và thường ‘trỗi dậy’ khi sức đề kháng cơ thể bắt đầu suy yếu. Sự suy yếu này có thể do tình trạng lão hóa chung của cơ thể, cũng có thể do người cao tuổi thường mắc phải các bệnh lý mạn tính như bệnh tiểu đường, viêm phế quản mạn,... làm ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe chung. Cũng có thể người già thường xuyên phải sử dụng nhiều loại thuốc điều trị bệnh, một số thuốc này cũng có thể làm ức chế sự đề kháng cơ thể như corticoid, thuốc điều trị ung thư, thuốc điều trị bệnh máu... 

 

Phát hiện bệnh lao ở người già 

Bệnh lao là căn bệnh diễn tiến âm thầm, kín đáo nên thường phát hiện trễ. Xét nghiệm đàm tìm vi khuẩn lao cũng thường cho kết quả âm tính giả do người già thường không đủ sức để khạc đàm sâu trong phổi mà thường chỉ khạc nước bọt. Phản ứng lao tố ở người già thường không có giá trị, cũng thường âm tính giả do tính chất sinh lý của da chỗ chích bị lão hóa.

Bệnh lao lại thường bị che khuất bởi những bệnh lý khác của người cao tuổi. Lý do đi khám bệnh có khi là biểu hiện ở một cơ quan khác, ví dụ như phù chân, tiểu ít, mệt mỏi làm cho người bệnh thường đến khám và chữa bệnh tại khoa tim mạch...Thế nhưng căn nguyên chính lại là bệnh lao phổi tiềm tàng chưa được phát hiện và chữa trị, làm thúc đẩy bệnh tim vốn có trở nên rầm rộ hơn.

Những người hay buồn phiền, âu lo hoặc trầm cảm thường không chú ý đến sức khỏe của mình nên bệnh thường diễn tiến một thời gian lâu rồi mới được phát hiện. Trầm trọng hơn, có những người rơi vào những rối loạn tâm thần kinh, sa sút trí tuệ tuổi già, bệnh parkinson...sẽ không đủ mức thông tuệ cần thiết để nhận biết tình trạng sức khỏe của chính mình. Nếu những người này sống đơn độc hoặc sống chung với con cháu mà chưa được quan tâm đúng mức, bệnh sẽ được phát hiện rất trễ. Cũng có người còn sáng suốt, nhận thấy sức khỏe của mình suy yếu dần nhưng không chịu đi khám bệnh, hoặc là vì giận hờn trách móc con cháu thiếu quan tâm, hoặc là vì ngại phiền hà, vì con cháu quá bận rộn, vì ngại tốn kém hoặc vì ...chẳng có lý do nào cả. Tất cả những nguyên nhân trên thường khiến cho bệnh lao trở nên trầm trọng hơn và khó chữa trị hơn.

 

Điều trị bệnh lao ở người già 

Điều trị bệnh lao ở người già cũng có phần khó khăn hơn so với những lứa tuổi khác. Do tiến trình lão hóa tự nhiên, nhiều cơ quan trong cơ thể người già hoạt động kém hơn trước, chịu đựng kém hơn trước. Thuốc kháng lao có loại 'đi qua’ ở gan, có loại ‘đi qua’ thận, và do chức năng hoạt động của các cơ quan này kém hơn trước, hiệu quả của thuốc cũng bị hạn chế mà tác dụng không mong muốn của thuốc lại nhiều hơn. Vì vậy, điều trị lao ở người cao tuổi phải hết sức “mềm dẻo”. Chọn lựa thuốc điều trị có thể thay thế tiêm chích Streptomycin bằng uống Ethambutol để giảm bớt đau đớn phải chịu đựng. Quan sát và nhận biết sớm các tác dụng không mong muốn của thuốc sẽ giúp cho người bệnh “chịu đựng” thuốc dễ dàng hơn. Dinh dưỡng cũng là một vấn đề cần lưu tâm trong khi điều trị lao vì người bệnh thường than phiền là ăn không ngon miệng, buồn nôn và thậm chí bỏ ăn luôn.

Việc tuân thủ điều trị lao ở người cao tuổi cũng khá khó khăn. Thời gian điều trị lao kéo dài 8 tháng thường là một thách thức lớn cho người cao tuổi. Không hiểu rõ về căn bệnh và cách thức điều trị, tác dụng phụ của thuốc nhiều... là những nguyên nhân bỏ trị thường gặp nhất. Người bệnh thường than phiền là “thuốc nóng quá” và có tâm lý sử dụng thuốc y học cổ truyền thay thế. 

Phòng bệnh lao cho người cao tuổi

Nếu ở nhà có người già, cần lưu ý phòng tránh lao cũng như phát hiện sớm bệnh lao. Đặc biệt lưu ý ở những người có bệnh lý của cơ quan khác như tim mạch, tiểu đường, khớp...khá trầm trọng, những người phải nằm liệt giường hoặc đi lại kém, sức đề kháng thường rất kém. Phát hiện sớm bệnh lao ở người già vừa giúp điều trị sớm dễ đạt hiệu quả, vừa giúp “cắt đứt" một nguồn lây trong gia đình.

Nếu đã mắc bệnh lao, cần phải chú ý động viên người bệnh điều trị và tuân thủ điều trị. Giải thích rõ về căn bệnh và cách chống lây nhiễm bệnh cho người khác, đặc biệt là các cháu nhỏ trong nhà.

Tin tức khác

Thể thao phòng bệnh trĩ

Thể thao phòng bệnh trĩ

Bệnh thường gặp

Bệnh lao kháng thuốc

Bệnh lao kháng thuốc

Bệnh thường gặp

Bệnh lao ở người cao tuổi

Bệnh lao ở người cao tuổi

Bệnh thường gặp

Bệnh lao ở phụ nữ mang thai

Bệnh lao ở phụ nữ mang thai

Bệnh thường gặp

Trẻ em và bệnh lao

Trẻ em và bệnh lao

Bệnh thường gặp

Các món ăn chữa bệnh trĩ

Các món ăn chữa bệnh trĩ

Bệnh thường gặp